En Andy ziet dat het goed is

eer1
Emma van der Put – Fountain, 2014 (Still)

‘I am Andy Warhol and I just finished eating a hamburger’, Andy eet een hamburger van de Burger King en kijkt toe op de verbouwing van de McDonalds.  Voor de tweede maal betoont Sculpture International Rotterdam eer aan de Coolsingel met een aantal video’s. Een avondwandeling van het Hofplein naar het Churchillplein.

eer3Het filmfestivalpubliek dat zich naar de volgende screening spoedt mengt zich met de zenuwachtige jongens en meisjes die zich vol verwachting in de  nacht storten. Er zijn er niet zoveel die oog hebben voor de beelden die geprojecteerd worden op verschillende plekken langs de Coolsingel. De video van Jørgen Leth waarin Andy Warhol een hamburger van de Burger King eet, prijkt hoog aan de gevel van het beursgebouw bij de Meent. Ironisch om hem te zien neerkijken op de bouwplaats waar een nieuwe McDonalds in de maak is. Bij de flappentap bij het Hilton Hotel steekt een meisje een vinger in de keel van een vis. Ze zijn allebei van steen en figureren in de film Fountain van Emma van der Put. De beelden uit de 17e eeuwse tuin van Paleis het Loo passen goed op het Hofplein en geven bij toeval(?) commentaar op de locatie. Zo is de slinger aan video’s op de Coolsingel een parcours vol verrassingen.

Op de zijgevel van kledingwinkel John Edwards zie ik de merkwaardige film Shaking Children van Eglė Budvytytė en Bart Groenendaal, die met hun ‘psycho-magische methode’, het ‘onderbewuste’ in het stedelijke leven willen aanspreken. Even verder zie ik een jonge man huilend op een bank terwijl voor hem een man van middelbare leeftijd balletachtige passen maakt op walsmuziek. Het zijn prachtige beelden uit No man is an Island van Jesper Just.

Het is een mooie selectie dit jaar. Negen video’s die de moeite van een wandeling waard zijn en daarbij wordt je ook nog langs de vele beelden die de Coolsingel versieren geleid. Dus, zoek de website van Eerbetoon aan een avenue op je smartphone op en slenter een keer ‘s avonds over de Coolsingel.

Eerbetoon aan een avenue door Sculpture International Rotterdam t/m 8 februari

eer4

Het Diepe Luisteren

nest1
Field Experiment # 1; The Long Walks (film 16 mm, 1934) – ‘Long walk’ bij Big Sur in Californië. Typische Damagomi-expeditie uit de beginperiode.

Waarom ook niet? Een commune in Noord-Californië die contact zoekt met de natuur, en signalen oppikt uit het vegetatieve en aardsinussen registreert. The Damagomi Project van Floris Schönfeld bij Nest schurkt prettig tegen de werkelijkheid aan.

Ik viel met mijn neus in de boter. Net klaar met het boek Euphoria van Lily King, waarin drie antropologen een liefdesdriehoek vormen in Papoea Nieuw Guinee in de jaren dertig vorige eeuw,  stap ik Nest binnen.  De beschrijvingen van de inheemse stammen met hun rituelen nog vers in mijn hoofd, ben ik klaar voor de binnenlanden van Noord-Californië en de Damagomi.

nest2Mijn favoriet is de zwart/wit film Field Experiment  #1; The Long Walks. Omschreven als een typische Damagomi-expeditie en gedateerd op 1934, zie ik een groep mensen lopen met een aantal houten palen op hun rug. Af en toe prikken ze die in de grond en luisteren naar, ja, naar wat? Deze ‘Energy Nodes’ werden door de Damagomi groep gebruikt om signalen uit de natuur op te vangen. De ‘nodes’ zijn nu bij Nest te zien, samen met andere instrumenten die de groep gebruikte. Met dit instrumentarium, een aantal films en video’s, kaarten en kleding spint Floris Schönfeld een verhaal rond een kleine groep mensen die vanaf de jaren twintig van de vorige eeuw tot 1978 actief was en zich bezighield met de communicatie tussen natuur en mens.

Een aantal ‘experts’ (waaronder natuurlijknest3 Rupert ‘morfogenetisch veld’ Sheldrake) komt aan het woord. Zo vormt zich een geloofwaardig verhaal waarmee Floris Schönfeld mij bijna wist te overtuigen. Na de verhalen over de Papoea’s uit Euphoria kwam het allemaal niet zo merkwaardig over. Hoe zit dat eigenlijk met die natuur? Zijn er nog overblijfselen van Deep Listening, de plek waar de groep woonde. En zijn we werkelijk dat contact met de natuur kwijtgeraakt? Wat is natuur eigenlijk? Floris Schönfeld heeft me bijna zover dat ik  op ‘field trip’ ga.

The Damagomi Project van Floris Schönfeld t/m 1 maart bij Nest Den Haag

Euphoria van Lily King is te koop of te bestellen bij de betere boekhandel. De vertaling komt begin maart uit.

Kunst aan de lopende band

ondertussen3
Schilderij gemaakt met de New Fordist schildertechnieken

Op grote schaal kunst maken zonder dat het nodig is de technieken van het betreffende medium te beheersen. In Ondertussen bij Stroom is te zien hoe The New Fordist Organization dit kunstje flikt.

ondertussen1The New Fordist Organization is een groep Haagse kunstenaars die zich heeft laten inspireren door de autofabrikant Henry Ford, ingenieur Frederick Taylor, de Italiaanse denker Gramsci en gedragswetenschapper Pavlov (van het hondje). Zij hebben een aantal methodes ontwikkeld waarmee zij binnen 48 dagen 93 nieuwe kunstwerken maakten op het gebied van orchestrale compositie, schilderkunst, choreografie, ruimtelijk werk, performance en video.  Bij Ondertussen liggen in vitrines foto’s, partituren en ander papierwerk waardoor je een indruk krijgt van deze werkmethode. Bijvoorbeeld: Met de nodige humor en met behulp van het publiek werd op een lange strook papier een grafische partituur samengesteld. Op een video is te zien hoe die voor een groep musici werd langs geleid en aan de hand van kleuren konden de musici  zien wat  ze moesten spelen.  Op een andere video is te zien hoe een proefpersoon wordt beloond met nootjes wanneer hij met een belletje, een stemvork en nog wat ander instrumentarium de juiste geluiden produceert. Welke dat moeten zijn is niet duidelijk en het testobject raakt zo nooit geconditioneerd. Een soort anti-pavlov reactie, het hondje gaat nooit kwijlen. Zo zijn er nog een paar voorbeelden te zien van de stand van zaken van dit project. Voor meer info over The New Fordist Organization klik hier.

Ondertussen is onderdeel van Stroom en toont presentaties naar aanleiding van subsidieverzoeken. The New Fordist Organization ontving in 2013 voor de artist-in-residency werkperiode in GEMAK een PRO Kunstprojectensubsidie.

Leden van The New Fordist Organization: Robert Blatt, Andy Ingamells, Ana Smaragda Lemnaru, Miguel Peres dos Santos, David Pocknee, Jeremiah Runnels en Leo Svirsky

The New Fordist Manifesto t/m 1 maart te zien bij Stroom Den Haag.

riverrun – Bruce McClure

wdw1

Op de bovenverdieping van Witte de With heeft Bruce McClure zijn kamp opgeslagen. Projectors zoemen, een stroboscoop knippert, monitoren flikkeren. Iedere bezoeker van het IFFR die klaar is met een lineair filmverhaal kan zich hier melden.

wdw2Op het tafeltje ligt naast een zakje uit het cafetaria een beduimeld exemplaar van Finnegans Wake van James Joyce, een cryptisch, caleidoscopisch meesterwerk waarvan het eind tevens het begin is. Bruce McClure heeft deze hoek van Wit de With naar zijn hand gezet. Op een muur zijn kranten geplakt waarop hij ruw beelden heeft geschilderd, die heb ik her en der ook op een monitor voorbij zien komen. In een ruimte waar een stroboscoop onophoudelijk flikkert laat de kunstenaar zich ondervragen. Tussen het geraas en geklik is het  moeilijk te begrijpen. McClure gebruikt gemanipuleerde 16mm monitoren waarmee hij zijn eigen interpretaties verbeeldt. De tentoonstelling Courting Daylight In Saving Darkness heeft alles te maken met Interieur met vrouw aan het virginaal van Emanuel de Witte uit de collectie van Museum Boijmans van Beuningen. wdw3Voorlopig kijk ik naar hersenscans en probeer ik een link naar dat beduimelde exemplaar van Finnegans Wake te vinden. ‘Stroboscopische patronen die een weelde aan subjectieve interpretaties oproepen’ lees ik op de website van Witte de With. Goed, ik laat het los. Dit is een ‘work in progress’ en McClure is t/m aanstaande zondag aan de slag bij Witte de With. Ik kom terug. Tijdens het IFFR is Bruce McClure op verschillende plekken actief. Vandaag en morgen om 18:00 uur met een performance bij LantarenVenster. Wordt vervolgd.

Courting Daylight In Saving Darkness van Bruce McClure is nog t/m 1 februari mee te maken in Witte de With Center fot Contemporary Art in Rotterdam.

Ontketend laatste avondmaal

vonkel3

Uit het verleden van Veronique Schrama komt het aangestormd. De apostelen van een industriële messias, als een ontketend laatste avondmaal gaan ze onze toekomst in metaal gieten. Bij Galerie Vonkel in Den Haag exposeert Veronique Schrama haar houtskooltekeningen.

vonkel2Vanuit de herinnering aan de werkplaats van haar vader schept Veronique Schrama een wereld die volledig bestaat uit industriële vormen. Zij toont een aantal tekeningen uit haar project Mass-Mechos-Structure, tekeningen van enorme structuren in houtskool. Een dystopie waar geen plek meer is voor zoiets zacht en vlezig als een mens of een dier, die hebben zichzelf in dit industriële landschap allang overbodig gemaakt. Dit zijn uitsneden van enorme structuren die als levende organismen voortwoekeren. Fascinerende tekeningen met een overdonderend perspectief. Hoe ziet het eruit waar de tekening ophoudt? Hoe ziet de rest van deze wereld eruit? Ik wil weten hoe dit wordt aangestuurd. Is er ergens een kloppend hart, een machinekamer, een machineziel.

Machineziel van Veronique Schrama t/m 6 maart bij Galerie Vonkel in Den Haag

vonkel1

‘Eenvoudiger is altijd goed’

hermandevries1

Door slechte planning was ik nog niet in de gelegenheid geweest om het recente werk van herman de vries bij De Ketelfactory te bekijken. Aanstaande zondag sluit de tentoonstelling no thing dus ging ik er gisteren alsnog heen.

hermandevries2Jeneverbessen, ik heb ze thuis ook in de voorraad kookbenodigheden, maar in De Ketelfactory liggen er tienduizenden op een witte ondergrond op de vloer. Een verkoold stuk hout, ik ken het, staat hier op een korte witte sokkel. Maar hier lijkt het of herman de vries in mijn oor fluistert ‘Kijk nou eens goed en zie hoe mooi en bijzonder dit is’. Ik loop over de begane grond en word weer getroffen door de schoonheid van de eenvoud. De kriebeltekeningen met pennenstreken als microben. herman de vries viert het leven en laat je tegelijkertijd nietig voelen. Een houtskooltekening op de muur is ondertekend met zijn handafdruk hermandevries3 . Ik zou mijn hand erop willen leggen. In de bovenruimte draait een korte film waarin herman de vries vertelt over zijn werkwijze en de gedachte achter zijn werk. Het is ontwapend hoe hij zonder poespas zijn visie op het leven en zijn kunst geeft.  ‘Eenvoudiger is altijd goed’, wie ben ik om daar tegenin te gaan. Aan het eind van de film staat herman op en loopt naakt tussen het hoge gras naar een vennetje om een duik in het koele water te nemen.

no thing in De Ketelfactory en all in het Stedelijk Museum Schiedam nog t/m 25 januari te bekijken.

Lees hier het artikel van Blikvangen over all  van herman de vries in het Stedelijk Museum Schiedam.

hermandevries4

India calling – kunst uitbesteed

mama1

Kunstenaars die hun kunst ‘outsourcen’. Verzakelijking van de kunst? Showroom Mama vroeg kunstenaars een script te schrijven voor een of meer performances en die uit te besteden.

Kunst wordt vaak uitbesteed. Van het atelier van Rodin tot The Factory van Andy Warhol. Wat moet een kunstenaar zonder zijn assistenten? Komt Damien Hirst nog weleens zijn bed uit om een nieuw werkstuk te fabriceren of Facetimed hij vanonder de lakens met de jongens en meisjes in de werkplaats om te kijken hoe het ervoor staat? Showroom Mama is deze ingeslagen weg diepgaand aan het verkennen. Waar eindigt kunst, waar eindigt de kunstenaar?

D-O-OPflyer1Outsourcing Performance zoekt de grenzen op en laat een performance in India opvoeren; de videoweergave is vanuit een minihangmat te bekijken op de Witte de Withstraat in Rotterdam.  Of, in een verkleedhok kan de bezoeker zich vermommen tot een kunstwerk en wankelend op immens hoge gele hakken mama2 voor de camera een performance realiseren. En, de opening met een serie interactieve demonstraties waaronder line dancing. Mijn gedachte over dit alles? Bij Showroom MAMA staat het experiment voorop. De ‘what if-gedachte’ bevalt mij en zet mij aan het denken. Wanneer is het kunst en wanneer houdt het op dat te zijn? Zolang ik er over blijf nadenken is het nog steeds kunst lijkt mij. Deze expositie van ‘veilig, efficiënt en voordelig’ opent voor veel kunstenaars perspectieven. Besteedt je kunst uit via de Amazon’s Mechanical Turk. Dat gezwoeg in een te duur atelier moet maar eens afgelopen zijn. Het kan anders. Waarom niet?

 Outsourcing Performance t/m 8 februari bij Showroom MAMA
Met bijdragen van:
kunstenaarsinitiatief beyoncé (NL), Red Bandana Country Dancers (NL), The Holls Collective (NL), Leonie Kuipers (NL), Jaleel Roy-Lindsey (SR), Marcin Kaminski (PL), Fraser Stewart (UK), David Brazier (AU) & Kelda Free (UK), Swatantra Theatre (In)
Outsourcing Performance is het laatste project van MAMA’s voormalige curator Gerben Willers en het eerste project van MAMA’s nieuwe curator Marloes de Vries.

De anatomische les van Ossip

ossip1
Ossip – Mallol, 2014

 

Wie bij Galerie Ramakers in Den Haag naar binnen stapt waant zich even in een laboratorium in de 19e eeuw. Lichaamsdelen zweven aan draadjes, draaien op kleine assen.  Hier wordt geëxperimenteerd met het menselijk lichaam. De foto’s van de slachtoffers van Ossip worden gedeconstrueerd. Aan  ijzerdraadjes hangen de delen van een gezicht dat als een blokkendoos uit elkaar valt.  De figuren veranderen in marionetten die wreed aan draadjes uit elkaar getrokken worden.  Een experiment met als doel een pijnlijke schoonheid te construeren.

Hoofden tollen om hun as

De objecten mogen aangeraakt worden, verzekert de galeriehoudster mij. Wanneer ik ze een slinger geef, gaan de kunstwerken trillen, bibberen en draaien.  Hoofden tollen om hun as, armen en benen slingeren heen en weer. Oude medische foto’s vormen vaak de basis van het werk van Ossip. Personen met een ziektebeeld worden uit elkaar gerafeld. Toch blijft het spelen, experimenteren. Alsof de vleugels van een vliegje eruit getrokken worden en er op humoristische wijze weer aan worden geplakt. Op veel van het werk van Ossip zie ik een kriebelig handschrift; een voor mij vrijwel onleesbare boodschap in geheimschrift.

Niet alles raakt me. Soms wordt het wat veel en zit het vernuft waarmee iets in elkaar is gezet de kunst in de weg. Dan is het voor mij teveel ‘spielerei’ en verdwijnt het surreële. Maar er valt veel te genieten bij Galerie Ramakers. Het plezier en de gedrevenheid van Ossip is aanstekelijk.

Ossip t/m 8 februari in Galerie Ramakers Den Haag

Onmogelijk werk – Untiletd

taal1
Jan ten Have- Elph, twaalf, 2014

Kan dit? Gebakken schilderijen? Kennelijk, het hangt bij Frank Taal in de galerie. Met een lang en moeizaam procedé  heeft Jan ten Have het voor elkaar gekregen porseleinen schilderijen te fabriceren. Je ziet het er niet aan af en dat is goed.

De kleuren zijn diep, het wit doorschijnend

‘If it is not possible to do something, you have to prove it by doing it’ is een citaat van Willem de Kooning en het werk van Jan ten Have is het resultaat van deze gedachte. Waarom makkelijk als het moeilijk kan zou je ook kunnen zeggen, maar dit ‘moeilijke’ leidt wel tot een opzienbarend resultaat en voor Jan ten Have was dit de enig mogelijke manier om tot dit werk te komen. Tegen alle advies in begon Jan ten Have zijn schilderijen te bakken. Dat kon niet, het porselein zou te dun zijn en barsten. Dat deed ze ook, maar Jan hield vast aan zijn eigen gelijk en ging stug door. Nog steeds is het een kwetsbaar procedé  maar het resultaat is opmerkelijk. De kleuren zijn diep, het wit doorschijnend.

De porseleinen schilderijen van Jan ten Have roepen bij mij verbazing en bewondering op. Toen ik hoorde dat de werken gebakken zijn en er een heel lang traject van proberen en experimenteren aan vooraf was gegaan, keek ik anders naar de schilderijen. Ik wilde zwaarte zien, maar ik zag het niet. De kleuren zijn diep, intens, maar het werk van Ten Have blijft voor mij een soort lichtheid houden die niet past bij hun ontstaansgeschiedenis. De composities zijn helder en mooi afgewogen. Bij elk kunstwerk hoort een kist waarin het kwetsbare werk opgeborgen kan worden en dat onderdeel uitmaakt van het kunstwerk.

taal7Tussen de porseleinen olieverf schilderijen hangt  een aantal werken waarbij bubbelplastic is gebruikt. De plastic bolletjes zijn geïmpregneerd met olieverf waardoor een soort mozaïek is ontstaan. De vloeren van Griekse en Romeinse villa’s werden er vroeger mee gedecoreerd, maar dit is anders. Het is handwerk maar het resultaat lijkt een digitaal patroon, gegenereerd door een computer. Mijn verbeelding schiet alle kanten op: Beeldruis, de QR-code van alles, een stad van miljoenen, auto’s in de regen, de binnenkant van mijn oogleden, Sneeuw van Jan ten Have.

Untiletd van Jan ten Have t/m 14 januari bij Galerie Frank Taal Rotterdam

 

ZOlderAPpartement Art Rotterdam

zoap5

Van 4 t/m 8 februari zet Art Rotterdam de stad weer op zijn kop. Op zoek naar onderkomen? Blikvangen beschikt over een ZOlderAPpartement in het centrum van Rotterdam. Een prima plek om de stad te verkennen en de kunstlocaties te bezoeken. De pendelbussen die voor het vervoer naar de Van Nellefabriek zorgen, stoppen vlakbij. Ons ZOAP is van alle gemakken voorzien. Meer info vind je op onze website.