Salut d’Honneur Jan Hoet

zee5
Kris Martin – Altar

Het samenstellen van de tentoonstelling De Zee heeft Jan Hoet niet kunnen volbrengen. Hij overleed op 27 februari vorig jaar. In de zomer van 2013 had de Stad Oostende hem uitgenodigd om een tentoonstelling met als thema de zee te maken. De Zee werd toch voltooid en werd een eerbetoon, een Salut d’Honneur aan ‘kunstpaus’ Jan Hoet.

zee1Wanneer we op deze grijze ochtend het staketsel oplopen en met de rug naar de zee Oostende aanschouwen, dan springen de gedeukte oranje objecten van Arne Quinze eruit. Rock Strangers lijkt een flinke fik op de Albert I Promenade. Vanaf dit punt hebben we goed zicht op de omvang van  De Zee. Om de tentoonstelling te bekijken moet je ongeveer heel Oostende, een kustplaats met ongeveer 70.000 inwoners, doorkruisen. Van de haven links tot aan de Koninklijke Gaanderij rechts. Kunstwerken van ruim 125 kunstenaars overspoelen Oostende op dertien locaties. Kunstwerken van het midden van de 19e eeuw tot hedendaags werk met als rode draad de zee. Het is een echte ‘Jan Hoet tentoonstelling': Weg met die muren, de hele stad een kunstmuseum!

De zee neemt en de zee geeft

Na het overlijden van Jan Hoet werd besloten de tentoonstelling door te laten gaan en zo werd De Zee een eerbetoon van formaat. Wij lopen naar het einde van de promenade en staan voor een exacte kopie van het  frame van Het Lam Gods van de gebroeders Van Eyck die Kris Martin daar heeft opgesteld en staren naar de zee, eindeloos grijsgroen. Achter ons de immense Koninklijke Gaanderij met in een enigszins gehavende vleugel werk van, onder anderen, Bas Jan Ader. Studies for ‘In search of the Miraculous (one night in L.A.)’ uit 1973 laat de nachtelijke tochten zien die hij ondernam in Los Angeles op zoek naar de hoogste voldoening. Het is zijn laatste project. In 1975 verdwijnt hij met een klein zeilbootje op de Atlantische Oceaan. De zee neemt en de zee geeft.

zee6Zoon Sem kijkt gefascineerd naar de vijftien schilderijtjes waar Untitled (Seascapes) van Hans-Peter Feldmann uit bestaat. Vijftien keer een golf geschilderd door een onbekende artiest en gezamenlijk maken zij een indruk die zij individueel niet voor elkaar krijgen. Rommelmarktkunst wordt naar een hoger plan gebracht. Sem zoekt de verschillen, wikt en weegt, maar zal later in kunstmuseum Mu.ZEE toch kiezen voor een golf van Roy Lichtenstein. Het geschilderde zeefdrukraster, de duidelijke compositie en het cartoonesque kleurgebruik spreken hem uiteindelijk meer aan dan de ‘bric-à-brac brille’ van Feldmann. Even later staat hij met een koptelefoon op te luisteren naar een opname van de stem van Jan Hoet. Met zijn stem wordt een accordeon aangestuurd die ritmisch meespeelt (Vaast Colson – Atop the capstan, 2014).

We onderbreken de rondgang door Oostende voor een lunch in Bistro Beau Site. Garnalenkroketten laten wij vergezeld gaan van een Spaanse Chardonnay en de overvloed aan kunstimpressies zorgen voor meer dan voldoende gespreksstof. Dat Oostende zo’n grote tentoonstelling voor elkaar heeft gekregen. We zijn er een beetje jaloers op.

zee7Bij de buren, Galerie Beau Site, bekijken wij de ongeorganiseerde kunst van Mathieu Ronsse. Als een explosie is zijn werk verspreid door de galerie. Ronsse knipt, zaagt en schildert oud werk over. Overal hangt, ligt en staat het. Een Franse toeriste wijst naar een schilderij en vraagt of wij er iets over kunnen vertellen. W doen een poging maar stranden in een mengeling van Vlaams, Frans en Engels. Het is moeilijk om deze kakofonie aan kunst in woorden te vatten. Op de vide, in de keuken van de galerie, staat een grote pan soep heerlijk te geuren. Tussen de kunst kan je hier ook eten terwijl achter de grote ramen de zee lonkt.

Drenkelingen met een verhaal

Mu.ZEE kunstmuseum aan zee is het centrum van de tentoonstelling. Drie verdiepingen vol kunst. De zee is de rode draad, maar soms raken we de draad kwijt. Het is teveel voor een stel eenvoudige Hollanders. Jan Hoet was een man die van veel en groots hield. Geen half werk en dat is te merken. Een overvloed aan kunst: Van Matisse naar Gustave Courbet en weer terug langs Gerhard Richter om maar wat grote namen te noemen. En heel veel minder bekende (maar niet minder belangrijke) kunstgoden. Alsof we op een strand naar een enorme hoeveelheid aangespoelde kunstvoorwerpen kijken. Ergens op de oceaan zijn een paar containers met kunst overboord geslagen en hier zijn ze aangespoeld in het Kunstmuseum aan zee. Drenkelingen met een verhaal.

Iets verderop is in pop-up bioscoop Cinema Capitole de video The arc of ascent van Bill Viola te zien (wauw wat prachtig); In het bizarre James Ensorhuis de stikwerkkunst van Rob Scholte (Driemasters, Galjoenen en Fregatten) en Hop-Frog #1 van Joseph Grigely en Amy Vogel; In het oude postkantoor De Grote Post kijken we op de derde verdieping naar de werkelijk prachtige lichtbox Lighthouse Keeper with Lighthouse Model van Rodney Graham. Trapje op en we zien de film De Matrozen van Aurora (1993) van Ilse d’Hollander, in 1997 verdween ze op haar tocht over de oceanen. Buiten gaat het weer verder met Le Bateau Imaginaire (2005) van Franz West en Heimo Zobernig. Het gaat maar door, steeds meer en verder en … help, het water sluit zich boven ons. We verdrinken in deze zee van kunst!

De Zee – Salut d’Honneur Jan Hoet is nog t/m 19 april in Oostende (Be) te zien.

Curved Yellow Shapes

groen1
Mieke Fokkinga – Banaantjes (model), 2015

Het gewone wordt bijzonder in Galerie Rianne Groen. Onschuldige, kwetsbare kleine banaantjes, zorgvuldig gezeefdrukte snoeppapiertjes van palladium en bladgoud, getekende confetti, je zou de kunst van Mieke Fokkinga in je schoen kunnen vinden, gekregen van de Sint.

groen2Die onschuld houdt Mieke Fokkinga vast in al haar werk. Het lijken allemaal ‘objet trouvé’ maar het zijn zorgvuldig gefabriceerde kunstwerkjes. Dat is niet kleinerend bedoeld, maar het is wel zoeken naar een scherp randje bij al deze lieflijkheid. Soms zit er een gemeen contrast tussen het verbeeldde en het materiaal dat gebruikt is. Een snoeppapiertje van bladgoud hoort toch in een lijstje. En wie goed kijkt ziet de onvolkomenheden in de potloodtekening van confetti en die kleine banaantjes zien er eigenlijk heel treurig uit. Dit is vervreemding op een nieuw niveau. Terwijl de werkelijkheid heel realistisch verbeeld is, wordt hij juist ongrijpbaar.

groen3Toen ik de website van Mieke Fokkinga bezocht, schoot ik in de lach. In de kolom kunstwerken staan stroopwafels onder tumtummetje en discodip. Het leest als de kruidenier op de hoek met een kleine snoepafdeling en een hoekje voor kantoorartikelen (installations: post-it, perforator). Maar het kreeg me wel te pakken, al die zogenaamde onschuld, met de nadruk op het dagelijkse en het gewone. Je zou het ludieke (om maar eens een sixties-woord van stal te halen) kunst kunnen noemen, maar ik hield er ook een vreemd eenzaam gevoel aan over.

Mieke Fokkinga - Curved Yellow Shapes t/m 11 april in Galerie Rianne Groen.

Sonic Boom

taal3
Mike Ottink – ‘Entropic low density CMBR generator’, 2015

De cosmische ruis van Mike Ottink en de ‘left-overs’ van Ties Ten Bosch  passen prima bij elkaar, maar waarom? Ottink zet geluid om in beeld. Ten Bosch werkt met wat overblijft. De expositie Reverse Causality bij Galerie Frank Taal.

taal12Ggggggggggggrrrrrrrsssssssssssss tik BOEM, de installatie ‘Entropic low density CMBR generator’ van Mike Ottink laadt en ontlaadt. Terwijl ik rondloop door de galerie van Frank Taal is dit mijn achtergrondruis, de echo van het ontstaan. Werk van Mike Ottink hangt naast het werk van Ties Ten Bosch. Zoals de trillingen van  geluid, spanning, een magnetisch veld door een oscilloscoop worden omgezet naar een zichtbare trilling, zo transformeert Ottink ze naar een schilderij.  Wat zie ik wanneer ik naar een schilderij, een tekening van Mike Ottink kijk? Zit er in mijn brein een omzetter waardoor ik het werk van Mike Ottink weer kan transformeren naar een geluid, een trilling van de lucht? Alsof ik met mijn telescoop in het heelal staar en het sterrenstelsel van Mike Ottink registreer en zijn trillingen waarneem, zijn explosies, implosies … Kom ik weer terug in zijn oerknal?

Ready-mades  die left-overs zijn

Ties Ten Bosch toont snippers van tentoonstellingen. Verfspetters op een stuk papier dat de kunstenaar heeft gebruikt om de vloer af te dekken terwijl hij aan het werk was. Gemorste kunstwerken die Ten Bosch bij elkaar schraapt. Ready-mades  die left-overs zijn en die anders in de prullenbak waren beland. Of tafelbladen waar de afdrukken in staan die de kunstenaar heeft achtergelaten terwijl hij/zij aan het werk was.  Allemaal sporen die een kunstenaar achterlaat. Wij kunnen als een echte Sherlock gaan puzzelen en uit de aanwijzingen wellicht het kunstwerk en de kunstenaar waar het hier om gaat opsporen. Of doet dat er niet toe? Gaat het om de toevalligheid. Waar we naar kijken is net zo goed onderdeel van het creatieve proces, maar was eigenlijk bedoeld voor de afvalhoop en gered door Ten Bosch.

De strakke composities van Mike Ottink en de gevonden kunst van Ties Ten Bosch passen wonderwel bij elkaar en vullen elkaar aan. Wat Mike Ottink niet vertelt en wat Ties Ten Bosch wel vertelt en vice versa.

Reverse Causality t/m 27 maart in Galerie Frank Taal

all white no thing

herman1

Het afgelopen jaar heb ik een aantal fantastisch goede tentoonstellingen gezien. De tentoonstellingen van herman de vries in het Stedelijk Museum Schiedam en De Ketelfactory  zaten in de top van de top. Ik ben de geefster van het prachtige boek/dvd-pakketje all white no thing dan ook erg dankbaar.

herman2In  all vind ik het werk terug van de tentoonstelling in het Stedelijk van Schiedam en teksten met uitleg en duiding. white is een prachtig boekje vol heerlijk niets. En no thing laat de tekeningen het andere verbluffende werk uit de tentoonstelling in De Ketelfactory zien. Daarbij bevat het boekje foto’s van herman aan het werk in zijn studio. Als extra traktatie bevat het pakketje twee dvd’s met daarop de beelden die ook bij de tentoonstelling te zien waren, zoals de rondleiding van herman de vries langs zijn werk in het Stedelijk Schiedam, het interview dat in The Ketelfactory te zien was en de opnames van herman in zijn studio.

Heerlijk om hier doorheen te bladeren, te lezen en te bekijken. Heel veel dank hiervoor.

Rotterdam bij nacht

ss1
Sensory Spaces 6 – Sara VanDerBeek

Mensen  slaan zich door de draaideur, betalen aan de kassa, hangen hun jas aan een haak en sjorren die omhoog om zich vervolgens richting tentoonstelling van naam en faam te spoeden. Een enkeling slaat weleens links af en gluurt voorzichtig in de Willem van der Vorm Galerij. ‘Wat is dit’ zie je ze denken ‘Mmm, gratis, mmmm verdacht’.  Niks verdacht, dit is Sensory Spaces aflevering 6, uitgevoerd door de Amerikaanse kunstenares Sara VanDerBeek in Museum Boijmans van Beuningen Continue reading

Dans! – La La La Human Steps

Boijmans_231012-3858
Bruce Nauman – Double Cage Steel Piece, 1974 (foto, museum boijmans van beuningen)

‘Met kunst verzet de mens zich tegen zijn lot’ (André Malraux)

In de inleiding van de kleine catalogus die hoort bij de tentoonstelling La La La Human Steps in Museum Boijmans van Beuningen wordt de Franse schrijver van onder andere La condition humaine en Minister van Cultuur, André Malraux, aangehaald. Het is onmogelijk om passie en verstand op één lijn te krijgen, maar in die eenzaamheid zijn we met elkaar verbonden en die verbondenheid is het grootst wanneer we dansen. Dus dans! Continue reading

Volkskrant Beeldende Kunst Prijs

vk2
Levi van Veluw – Grid, 2013

Alsof Levi van Veluw een kist met knikkers door de lucht heeft gegooid en een camera een snapshot maakte van de binnenkant. Spectaculair is dit. Scheef hangt de doos in de lucht en in schemerig licht hangen de stalen knikkers tegen de zijkanten van hun vakjes. De zwaartekracht trekt aan ze, de middelpuntvliedende krachten duwt ze. Een aantal knikkers hangt vrij in de ruimte, zwevend zo lang het kan. Prachtig beeld van tijd en ruimte. Continue reading

Eilandbewoners

avery2
Charles Avery – Duculi (The Indescribable), 2013

Het laatste jaar heb ik een aantal tentoonstellingen gezien van kunstenaars die een complete wereld hebben geschapen. Nobson Newtown van Paul Noble, Ik ben G.S. 3, the Killer van Den Haag van Marcel van Eeden en nu is What’s the matter with Idealism? van Charles Avery te zien in GEM Den Haag. Het is tamelijk overweldigend om zo’n gecreëerde wereld binnen te stappen. Ik bemerk bij mezelf altijd een eerste aarzeling, alsof ik ergens binnen ga waar vandaan ik niet meer terug kan komen. Flauwekul natuurlijk, het is meer de drempel van de totaalervaring van zo’n omvangrijk kunstproject die voor deze twijfel zorgt. Continue reading